काठमाडौं । प्राकृतिक सौन्दर्य, धार्मिक तथा सांस्कृतिक सम्पदा र महत्वपूर्ण पर्यटकीय गन्तव्यले समृद्ध बुढानीलकण्ठ नगरपालिका वडा नं. १ पछिल्लो समय योजनाबद्ध विकास, पूर्वाधार निर्माण, पर्यटन प्रवर्द्धन र नागरिकमैत्री सेवाका माध्यमबाट नयाँ पहिचान बनाउँदै अघि बढिरहेको छ। वडा अध्यक्ष सुरेन्द्र लामाको सक्रिय नेतृत्वमा वडाको समग्र विकासलाई प्रकृति, संस्कृति, पर्यटन र नागरिक आवश्यकतासँग जोडेर अघि बढाउने प्रयास भइरहेको छ।

बुढानीलकण्ठ–१ को विशेष पहिचानसँग जोडिएको शिवपुरी क्षेत्र, पार्क, गुम्बा, बागद्वार तथा आसपासका मनोरम प्राकृतिक भू–दृश्यले यस वडालाई धार्मिक, आध्यात्मिक तथा पर्यटकीय दृष्टिले समेत महत्वपूर्ण बनाएको छ। प्राकृतिक हरियाली, शान्त वातावरण, डाँडाकाँडा र काठमाडौं उपत्यकाको नजिकै रहेको भौगोलिक अवस्थिति वडाको पर्यटन सम्भावनाका महत्वपूर्ण आधार हुन्।

वडा अध्यक्ष लामाले विकासलाई केवल भौतिक संरचना निर्माणमा सीमित नगरी प्राकृतिक सम्पदाको संरक्षण, धार्मिक तथा सांस्कृतिक सम्पदाको प्रवर्द्धन, पर्यटन विकास र नागरिकको जीवनस्तर सुधारलाई समेत प्राथमिकतामा राख्दै आएका छन्।

पार्क, गुम्बा र बागद्वारले थपेको प्राकृतिक आकर्षण

बुढानीलकण्ठ–१ को प्राकृतिक तथा धार्मिक पहिचानमा बागद्वारको विशेष महत्व छ। शिवपुरी क्षेत्रसँग जोडिएको बागद्वार धार्मिक आस्था र प्राकृतिक सौन्दर्यको संगमका रूपमा परिचित छ। यहाँको शान्त वातावरण, हरियाली र प्राकृतिक दृश्यले आन्तरिक पर्यटक तथा प्रकृतिप्रेमीलाई आकर्षित गर्ने सम्भावना बोकेको छ।

त्यस्तै, वडामा रहेका गुम्बा तथा धार्मिक स्थलहरूले स्थानीय धार्मिक, सांस्कृतिक र सामाजिक जीवनलाई समृद्ध बनाएका छन्। यी सम्पदाको संरक्षण गर्दै पर्यटनसँग जोड्न सके वडा नं. १ लाई धार्मिक तथा प्रकृति पर्यटनको महत्वपूर्ण गन्तव्यका रूपमा विकास गर्न सकिने सम्भावना रहेको छ।

पार्क तथा हरियाली क्षेत्रको संरक्षण र व्यवस्थित विकासले स्थानीय नागरिकका लागि मनोरञ्जन तथा विश्रामको स्थान उपलब्ध गराउनुका साथै पर्यटकका लागि समेत आकर्षण थप्ने देखिन्छ। प्राकृतिक सम्पदाको संरक्षणसँगै पर्यटन पूर्वाधार विकास गर्नु वडा नेतृत्वका लागि आगामी दिनको महत्वपूर्ण अवसर बन्न सक्छ।

सडक र पूर्वाधार विकासमा प्राथमिकता

पर्यटकीय तथा आवासीय क्षेत्रका रूपमा विकास हुँदै गएको वडा नं. १ मा सडक, नाली, ढल तथा अन्य आधारभूत पूर्वाधारको विकासलाई प्राथमिकतामा राखिएको छ। विभिन्न टोल तथा बस्तीलाई सहज रूपमा जोड्ने सडकको स्तरोन्नति, मर्मत तथा सुधारका कामलाई स्थानीय आवश्यकताअनुसार अघि बढाउने प्रयास भइरहेको छ।

विशेषगरी वर्षायाममा हुने सडक क्षति, पानीको निकास तथा आवागमनमा देखिने समस्यालाई न्यूनीकरण गर्न सडकसँगै नाली तथा पानी निकास व्यवस्थापनलाई विकास योजनासँग जोडिएको छ।

वडाको भौगोलिक अवस्था र प्राकृतिक संवेदनशीलतालाई ध्यानमा राख्दै विकास निर्माणका कामलाई वातावरणमैत्री र दीर्घकालीन बनाउनुपर्ने आवश्यकता समेत वडा नेतृत्वले आत्मसात् गरेको छ।

पर्यटन विकाससँग स्थानीय अर्थतन्त्र जोड्ने प्रयास

बुढानीलकण्ठ–१ मा रहेको प्राकृतिक तथा धार्मिक सम्पदालाई व्यवस्थित रूपमा पर्यटनसँग जोड्न सके स्थानीय नागरिकका लागि रोजगारी तथा आयआर्जनका नयाँ अवसर सिर्जना गर्न सकिने सम्भावना छ।

बागद्वार, शिवपुरी क्षेत्र, गुम्बा, पार्क तथा प्राकृतिक पदमार्गलाई एकीकृत रूपमा प्रवर्द्धन गर्न सके वडा नं. १ लाई काठमाडौं उपत्यकाभित्रकै आकर्षक प्रकृति तथा धार्मिक पर्यटन क्षेत्रका रूपमा स्थापित गर्न सकिने देखिन्छ।

स्थानीय उत्पादन, घरेलु व्यवसाय, होमस्टे, स्थानीय खानाका परिकार तथा हस्तकलालाई पर्यटनसँग जोड्न सके पर्यटनबाट प्राप्त हुने आर्थिक लाभ स्थानीय समुदायसम्म पुर्‍याउन सकिनेछ। यसका लागि पूर्वाधारसँगै प्रचार–प्रसार, सूचना व्यवस्थापन र पर्यटकमैत्री वातावरण निर्माण महत्वपूर्ण हुने देखिन्छ।

स्वच्छ वातावरण र प्राकृतिक सम्पदा संरक्षण

प्राकृतिक सौन्दर्य नै वडा नं. १ को महत्वपूर्ण सम्पत्ति भएकाले वातावरण संरक्षण र सरसफाइलाई विकासको अभिन्न अंगका रूपमा अघि बढाउनुपर्ने आवश्यकता छ। पार्क, वन क्षेत्र, धार्मिक स्थल तथा पर्यटकीय पदमार्गको संरक्षण गर्दै फोहोर व्यवस्थापन, स्वच्छता र हरियाली प्रवर्द्धनमा जोड दिनुपर्ने देखिन्छ।

वडा अध्यक्ष सुरेन्द्र लामाको नेतृत्वमा स्थानीय नागरिक, युवा तथा विभिन्न समुदायलाई वातावरण संरक्षण र सरसफाइ अभियानसँग जोड्ने प्रयासले प्राकृतिक सम्पदाको संरक्षणमा सकारात्मक भूमिका खेल्न सक्ने अपेक्षा गरिएको छ।

शिक्षा, स्वास्थ्य र सामाजिक विकाससँगै अघि

वडा नं. १ को विकासमा शिक्षा, स्वास्थ्य र सामाजिक क्षेत्रलाई समेत महत्व दिइएको छ। बालबालिका, युवा, महिला तथा ज्येष्ठ नागरिकको आवश्यकता सम्बोधन गर्ने कार्यक्रमलाई स्थानीय तहको सेवासँग जोड्दै नागरिकको जीवनस्तर सुधारमा योगदान पुर्‍याउने प्रयास भइरहेको छ।

स्वास्थ्यसम्बन्धी जनचेतना, आवश्यक स्वास्थ्य सेवा तथा सामाजिक कार्यक्रम सञ्चालन गर्दै नागरिकलाई स्थानीय सरकारको सेवा र अवसरसँग प्रत्यक्ष जोड्ने प्रयासलाई अझ प्रभावकारी बनाउन सकिने देखिन्छ।

युवालाई पर्यटन र विकासको साझेदार बनाउने अवसर

प्राकृतिक तथा पर्यटकीय सम्भावना बोकेको वडा नं. १ मा युवाको भूमिका अझ महत्वपूर्ण बन्न सक्छ। पर्यटन, खेलकुद, वातावरण संरक्षण, डिजिटल प्रचार–प्रसार तथा सिर्जनात्मक गतिविधिमा युवाको सहभागिता बढाउन सके वडाको विकासलाई नयाँ पुस्तासँग जोड्न सकिन्छ।

स्थानीय युवालाई पर्यटन गाइड, होमस्टे, आतिथ्य सेवा, डिजिटल पर्यटन प्रचार तथा साहसिक पर्यटनसम्बन्धी सीप प्रदान गर्न सके रोजगारी सिर्जनासँगै वडाको पर्यटन पहिचानलाई राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा पुर्‍याउन सहयोग पुग्न सक्छ।

नागरिकसँग जोडिएको नेतृत्व

वडा अध्यक्ष सुरेन्द्र लामाको नेतृत्वको महत्वपूर्ण पक्ष स्थानीय आवश्यकता र नागरिकका समस्यालाई प्रत्यक्ष रूपमा बुझेर विकास योजनासँग जोड्ने प्रयास हो। स्थानीय सरकारको प्रभावकारिता नागरिकले आफ्नो टोल, सडक, खानेपानी, सरसफाइ, सार्वजनिक सेवा तथा दैनिक जीवनमा महसुस गर्ने परिवर्तनबाट मूल्याङ्कन गर्ने भएकाले नागरिकसँगको प्रत्यक्ष सम्बन्धलाई प्राथमिकता दिनुपर्ने हुन्छ।

टोल तथा बस्तीमा पुगेर समस्या बुझ्ने, विकास निर्माणका कामको अनुगमन गर्ने तथा नगरपालिकाका सम्बन्धित निकायसँग समन्वय गर्ने कार्यले वडा नेतृत्व र नागरिकबीचको सम्बन्धलाई अझ बलियो बनाउन सक्ने देखिन्छ।

प्रकृति जोगाउँदै विकासको नयाँ बाटो

बुढानीलकण्ठ–१ को सबैभन्दा ठूलो सम्भावना नै प्रकृति र विकासबीचको सन्तुलन हो। सडक, भवन र पूर्वाधार विकास आवश्यक भए पनि वडाको पहिचान निर्माण गर्ने वन, पानीका मुहान, बागद्वार, गुम्बा, पार्क तथा प्राकृतिक क्षेत्रको संरक्षणलाई समान प्राथमिकता दिनुपर्ने देखिन्छ।

वडा अध्यक्ष सुरेन्द्र लामाको नेतृत्वमा विकास निर्माणलाई प्राकृतिक तथा सांस्कृतिक सम्पदासँग जोडेर अघि बढाउन सके वडा नं. १ ले बुढानीलकण्ठ नगरपालिकामै फरक पहिचान स्थापित गर्न सक्ने सम्भावना छ।

‘प्रकृति, संस्कृति र विकास—बुढानीलकण्ठ–१ को पहिचान’

स्थानीय सरकारको सफलता ठूला घोषणाभन्दा नागरिकले आफ्नै टोल र आसपासमा अनुभव गर्ने परिवर्तनबाट मापन हुन्छ। त्यससँगै प्राकृतिक र सांस्कृतिक सम्पदाको संरक्षण गर्दै त्यसलाई स्थानीय अर्थतन्त्र र पर्यटनसँग जोड्न सक्नु पनि दीर्घकालीन विकासको महत्वपूर्ण आधार हो।

वडा अध्यक्ष सुरेन्द्र लामाको सक्रियता, स्थानीय नागरिकसँगको सहकार्य र वडाको प्राकृतिक तथा सांस्कृतिक सम्भावनालाई विकाससँग जोड्ने दृष्टिकोणले बुढानीलकण्ठ–१ को आगामी यात्रालाई थप आकर्षक र परिणाममुखी बनाउन सक्ने देखिन्छ।

बागद्वारको धार्मिक आस्था, गुम्बाको आध्यात्मिक शान्ति, पार्कको हरियाली, शिवपुरीको प्राकृतिक सौन्दर्य र स्थानीय बस्तीको जीवनशैलीलाई एउटै विकास अवधारणामा जोड्न सके बुढानीलकण्ठ–१ केवल एउटा वडा नभई प्रकृति, संस्कृति र पर्यटनको सुन्दर गन्तव्यका रूपमा स्थापित हुन सक्नेछ।

बुढानीलकण्ठ–१ को सन्देश स्पष्ट छ—प्रकृति जोगाउँदै विकास गर्ने, संस्कृति संरक्षण गर्दै पर्यटन बढाउने र नागरिकको जीवनस्तर उकास्दै समृद्ध वडातर्फ अघि बढ्ने।