काठमाडौं । वर्षायाम सुरु भएसँगै बालबालिकामा रुघाखोकी, ज्वरोसँगै आँखा पाक्ने समस्या पनि बढ्ने गर्छ। विशेषगरी विद्यालय, होस्टेल तथा धेरै बालबालिका जमघट हुने स्थानमा यो संक्रमण छिटो फैलिन सक्छ। आँखा रातो हुने, चिलाउने, आँसु आउने तथा आँखाबाट फोहोर पदार्थ निस्कनेजस्ता लक्षण देखिएमा अभिभावक सचेत हुन आवश्यक छ।

वर्षाको समयमा घरभित्र पर्याप्त घाम र हावा नपुग्दा झ्याल, ढोका, पर्दा, दराज तथा शौचालयका विभिन्न स्थानमा ढुसी पलाउन सक्छ। बालबालिकाले त्यस्ता स्थान छोएर हात आँखामा लगाउँदा एलर्जी वा संक्रमणको जोखिम बढ्न सक्छ।

विद्यालय तथा होस्टेलमा एउटै शौचालय, धारा, तौलिया वा अन्य सामग्री धेरैले प्रयोग गर्ने भएकाले संक्रमण एक बालबालिकाबाट अर्कोमा सजिलै सर्न सक्छ। त्यसैले वर्षायाममा व्यक्तिगत तथा वातावरणीय सरसफाइमा विशेष ध्यान दिनुपर्छ।

बालबालिकालाई आँखा पाक्ने रोगबाट जोगाउने १० टिप्स

१. नियमित हात धुन सिकाउनुहोस्
शौचालय प्रयोग गरेपछि, खाना खानुअघि तथा बाहिरबाट घर आएपछि साबुनपानीले राम्ररी हात धुने बानी बसाल्नुहोस्।

२. आँखामा हात नलगाउन सिकाउनुहोस्
फोहोर हातले आँखा मिच्दा संक्रमणको जोखिम बढ्न सक्छ। आँखा चिलाए पनि हातले धेरै नघोट्न सिकाउनुहोस्।

३. तौलिया र रुमाल साझा नगर्नुहोस्
संक्रमित व्यक्तिले प्रयोग गरेको तौलिया, रुमाल वा व्यक्तिगत सामग्री अरूले प्रयोग गर्दा संक्रमण सर्न सक्छ।

४. घरभित्र ढुसी जम्न नदिनुहोस्
झ्याल, ढोका, पर्दा, दराज र शौचालयमा ढुसी देखिए तुरुन्त सफा गर्नुहोस्। कोठालाई सकेसम्म सुक्खा राख्नुहोस्।

५. कोठामा हावा र प्रकाश पस्न दिनुहोस्
मौसम अनुकूल हुँदा झ्यालढोका खोलेर कोठामा पर्याप्त हावा र प्राकृतिक प्रकाश पस्न दिनुहोस्।

६. विद्यालय तथा होस्टेलको सरसफाइमा ध्यान दिनुहोस्
शौचालय, धारा, ढोकाका ह्यान्डललगायत धेरैले छुने स्थान नियमित रूपमा सफा गर्नुपर्छ।

७. संक्रमित बालबालिकालाई सावधानीपूर्वक अलग राख्नुहोस्
आँखा पाक्ने संक्रमण देखिएमा विद्यालय वा होस्टेलमा पठाउनुअघि चिकित्सकको सल्लाह लिनु राम्रो हुन्छ, ताकि अन्य बालबालिकामा संक्रमण फैलिन नदिन सकियोस्।

८. आँखामा जथाभावी औषधि प्रयोग नगर्नुहोस्
आँखा रातो भयो भन्दैमा आफैंले फार्मेसीबाट औषधि किनेर प्रयोग गर्नु उचित हुँदैन। विशेषगरी चिकित्सकको सल्लाहबिना आँखामा औषधि हाल्नु जोखिमपूर्ण हुन सक्छ।

९. आँखाको सरसफाइमा ध्यान दिनुहोस्
आँखाबाट फोहोर पदार्थ निस्किएमा सफा सामग्री प्रयोग गरी सावधानीपूर्वक सफा गर्नुहोस्। आँखा सफा गर्दा अरूसँग प्रयोग गरिएको कपडा वा रुमाल प्रयोग नगर्नुहोस्।

१०. लक्षण देखिए चिकित्सकको परामर्श लिनुहोस्
आँखा अत्यधिक रातो हुने, दुख्ने, सुन्निने, धेरै आँसु आउने, दृष्टि धमिलो हुने वा समस्या बढ्दै गएमा ढिलाइ नगरी आँखा विशेषज्ञ वा चिकित्सकसँग परामर्श लिनुपर्छ।

ध्यान दिनुपर्ने कुरा

आँखा पाक्ने समस्या एलर्जीका कारण मात्र नभई भाइरस वा ब्याक्टेरियाको संक्रमणका कारण पनि हुन सक्छ। त्यसैले कारण नखुलेसम्म यसलाई सामान्य एलर्जी भनेर बेवास्ता गर्नु हुँदैन।

नियमित हात धुने बानी, व्यक्तिगत सामग्री साझा नगर्ने, घर तथा विद्यालयको सरसफाइमा ध्यान दिने र लक्षण देखिए समयमै चिकित्सकको सल्लाह लिने हो भने बालबालिकालाई आँखा पाक्ने संक्रमणबाट जोगाउन धेरै हदसम्म मद्दत पुग्छ।