काठमाडौं ।  गर्मी बढेसँगै धेरै मानिस पौडी खेल्न स्विमिङ पुल, पोखरी वा जलाशयतिर आकर्षित हुन्छन्। पौडी अर्थात् स्विमिङ मनोरञ्जन मात्र नभई शरीर र मानसिक स्वास्थ्यका लागि उत्कृष्ट व्यायाम पनि हो। पानीभित्र शरीरको तौल कम महसुस हुने भएकाले अन्य व्यायामको तुलनामा जोर्नी, हड्डी र मांसपेशीमा कम दबाब पर्छ।

सम्पूर्ण शरीरको व्यायाम

पौडी खेल्दा हात, खुट्टा, ढाड, पेट, काँध र छातीका मांसपेशी एकैसाथ सक्रिय हुन्छन्। पानीको प्रतिरोधविरुद्ध शरीरले काम गर्नुपर्ने भएकाले मांसपेशीको शक्ति र सहनशीलता बढ्दै जान्छ। विशेषगरी खेलाडीका लागि चोटपटकपछि पुनः फिटनेस फर्काउने प्रभावकारी माध्यमका रूपमा पनि पौडीलाई लिइन्छ।

मुटु र फोक्सोका लागि लाभदायी

स्विमिङ उत्कृष्ट एरोबिक व्यायाम हो। यसले मुटुको कार्यक्षमता सुधार गर्नुका साथै रक्तसञ्चार प्रभावकारी बनाउन मद्दत गर्छ। नियमित पौडी खेल्ने बानीले उच्च रक्तचाप, मुटुसम्बन्धी रोग तथा केही दीर्घरोगको जोखिम कम गर्न सहयोग पुग्न सक्छ।

त्यस्तै, पौडी खेल्दा सास फेर्ने प्रक्रिया नियन्त्रित हुने भएकाले फोक्सोको क्षमता पनि बढ्न सक्छ। चिकित्सकको सल्लाहअनुसार केही श्वासप्रश्वाससम्बन्धी समस्या भएका व्यक्तिका लागि पनि पौडी उपयोगी हुन सक्छ।

तौल नियन्त्रणमा प्रभावकारी

तौल घटाउन धेरैले जिम वा दौड रोज्ने गर्छन्। तर, पौडी पनि क्यालोरी खर्च गर्ने प्रभावकारी माध्यम हो। पौडी खेल्ने शैली, गति, समय र व्यक्तिको तौलअनुसार क्यालोरी खर्च फरक–फरक हुने भए पनि तीव्र गतिमा पौडी खेल्दा छोटो समयमै उल्लेखनीय ऊर्जा खर्च हुन्छ।

मानसिक स्वास्थ्यमा सकारात्मक प्रभाव

पौडी खेल्दा शरीरमा एन्डोर्फिनजस्ता ‘फिल–गुड’ रसायनको उत्पादन बढ्न सक्छ, जसले तनाव कम गर्न र मनलाई शान्त बनाउन सहयोग गर्छ। पानीमा बिताएको समयले धेरैलाई ध्यान (मेडिटेसन) गरेजस्तै मानसिक शान्तिको अनुभूति दिलाउन सक्छ। नियमित पौडीले चिन्ता, थकान र तनाव कम गर्न सकारात्मक भूमिका खेल्न सक्छ।

बालबालिकाको विकासमा सहयोग

विभिन्न अध्ययनका अनुसार नियमित पौडी खेल्ने बालबालिकामा शारीरिक सन्तुलन, आत्मविश्वास र समग्र शारीरिक विकास राम्रो हुने देखिएको छ। साथै, सानै उमेरमा पौडी सिक्दा पानीसँगको डर कम हुने र आपत्कालीन अवस्थामा उपयोगी हुने जीवनरक्षा सीप पनि विकास हुन्छ।

पौडी खेल्दा अपनाउनुपर्ने सावधानी

स्विमिङ स्वस्थ जीवनशैलीका लागि उत्कृष्ट व्यायाम भए पनि आवश्यक सावधानी नअपनाउँदा दुर्घटना वा स्वास्थ्य समस्या निम्तिन सक्छ। त्यसैले प्रशिक्षकको निगरानीमा पौडी खेल्नु उपयुक्त हुन्छ। सधैं सफा, नियमित रूपमा मर्मत गरिएको र स्वच्छ पानी भएको स्विमिङ पुल रोज्नुपर्छ। दूषित वा अत्यधिक भिडभाड भएका पुलमा छाला, आँखा तथा अन्य संक्रमणको जोखिम बढ्न सक्छ।

पौडी खेल्दा स्विमिङ गगल्स, क्याप तथा आवश्यक परे लाइफ ज्याकेटजस्ता सुरक्षा सामग्री प्रयोग गर्नुपर्छ। मदिरा सेवन गरेपछि वा अस्वस्थ अवस्थामा पौडी खेल्नु हुँदैन। मुटु, श्वासप्रश्वास वा अन्य दीर्घरोग भएका व्यक्तिले चिकित्सकको सल्लाह लिएर मात्र पौडी सुरु गर्नु उचित हुन्छ। साथै, बालबालिकालाई कहिल्यै पनि एक्लै पानीमा छोड्नु हुँदैन।