काठमाडौँ । पछिल्ला वर्षहरूमा सामाजिक सञ्जाल, डेटिङ एप्स र शहरी जीवनशैलीसँगै विभिन्न नयाँ सामाजिक प्रवृत्तिहरू चर्चामा आउन थालेका छन्। तीमध्ये एक शब्द हो “होबोसेक्सुएलिटी” (Hobosexuality), जसले आर्थिक आवश्यकता र सम्बन्धबीचको जटिल सम्बन्धलाई संकेत गर्छ।
‘होबोसेक्सुएलिटी’ शब्द ‘होबो’ (आर्थिक रूपमा अस्थिर वा स्थायी बसोबास नभएको व्यक्ति) र ‘सेक्सुअलिटी’ (रोमान्टिक वा यौन सम्बन्ध) शब्दबाट बनेको हो। यसको सामान्य अर्थ आर्थिक सुरक्षा, बसोबास वा जीवनयापनको सुविधा प्राप्त गर्ने उद्देश्यले कसैसँग रोमान्टिक वा घनिष्ठ सम्बन्धमा बस्नु हो।
विशेषज्ञहरूका अनुसार यस्तो सम्बन्धमा प्रेम वा भावनात्मक सम्बन्धभन्दा आर्थिक आवश्यकता प्रमुख कारण बन्न सक्छ। एक पक्षले बसोबास, खाना वा आर्थिक सहयोग प्राप्त गर्न सक्छ भने अर्को पक्षले साथ, भावनात्मक निकटता वा सम्बन्धबाट सन्तुष्टि खोजिरहेको हुन सक्छ।
महँगी, बढ्दो घरभाडा, जीवनयापन खर्च र आर्थिक असुरक्षाका कारण विशेषगरी ठूला शहरका केही युवाहरू यस्ता सम्बन्धतर्फ आकर्षित हुने गरेको अध्ययनहरूले देखाएका छन्। एक्लै बस्न कठिन हुने अवस्था, सीमित आय तथा आर्थिक दबाबले कतिपयलाई यस्ता सम्बन्धलाई अस्थायी समाधानका रूपमा हेर्न प्रेरित गर्न सक्छ।
सामाजिक सञ्जाल र डेटिङ प्लेटफर्महरूको विस्तारले पनि समान आवश्यकता वा अपेक्षा भएका व्यक्तिहरूलाई भेट्न सहज बनाएको छ।
मनोवैज्ञानिकहरूका अनुसार आर्थिक कारणले मात्र टिकेका सम्बन्धहरू दीर्घकालीन रूपमा भावनात्मक सन्तुष्टि दिन नसक्ने सम्भावना बढी हुन्छ। यस्ता सम्बन्धमा अपेक्षा नमिल्दा तनाव, असुरक्षा, भावनात्मक निर्भरता, निराशा र सम्बन्ध विच्छेदका समस्या देखिन सक्छन्।
यद्यपि सबै आर्थिक रूपमा प्रभावित सम्बन्धलाई होबोसेक्सुएलिटी भन्न मिल्दैन। धेरै सम्बन्धहरूमा आर्थिक सहयोग, सहजीवन र साझेदारी स्वाभाविक रूपमा पनि हुन सक्छ। मुख्य कुरा सम्बन्धको आधार प्रेम, सम्मान र पारस्परिक समझदारी हो कि केवल आर्थिक लाभ भन्ने विषयमा निर्भर हुन्छ।
समग्रमा, होबोसेक्सुएलिटी शहरी जीवनको आर्थिक चुनौतीसँग जोडिएको एउटा सामाजिक प्रवृत्ति हो। यसले केही व्यक्तिका लागि अस्थायी समाधान दिन सक्छ, तर दीर्घकालीन भावनात्मक सन्तुष्टि र स्थिर सम्बन्धको विकल्प भने मानिँदैन।
प्रतिक्रिया