काठमाडौं । व्यस्त जीवनशैली, कार्यालयको काम, लामो यात्रा तथा जाडो मौसमका कारण थर्मस (फ्लास्क) मा चिया राखेर पिउने चलन दिनप्रतिदिन बढ्दै गएको छ। धेरै मानिस बिहानै चिया बनाएर थर्मसमा राख्छन् र दिनभरि त्यही चिया सेवन गर्छन्। तर स्वास्थ्य विज्ञहरूका अनुसार थर्मसमा राखिएको चिया धेरै समयसम्म सुरक्षित रहँदैन।
विशेषज्ञहरूका अनुसार चिया पकाएको ४ देखि ६ घण्टाभित्र सेवन गर्नु सबैभन्दा सुरक्षित मानिन्छ। त्यसपछि चियाको गुणस्तर घट्न थाल्छ र स्वास्थ्यमा समेत नकारात्मक असर पर्न सक्छ।
चिया धेरै समय थर्मसमा रहँदा अक्सिडेशन प्रक्रिया सुरु हुन्छ। यसले चियाको प्राकृतिक स्वाद, सुगन्ध र पोषक तत्वहरू क्रमशः नष्ट गर्दै लैजान्छ। परिणामस्वरूप चिया तीतो, बासी र कम गुणस्तरको बन्न सक्छ।
दूध र चिनी मिसाइएको चिया लामो समयसम्म राख्दा ब्याक्टेरिया बढ्ने सम्भावना बढी हुन्छ। विशेषगरी तापक्रम उपयुक्त भएमा सूक्ष्म जीवाणुहरू तीव्र गतिमा वृद्धि हुन सक्छन्। यस्तो चिया सेवन गर्दा पेट दुख्ने, झाडापखाला, वान्ता तथा खाद्य विषाक्तता (फूड पोइजनिङ) जस्ता समस्या देखिन सक्छन्।
लामो समय राखिएको चियामा ट्यानिन र अम्लीय तत्वहरूको प्रभाव बढ्न सक्छ। यसले पेट पोल्ने, अम्लपित्त (एसिडिटी), ग्यास्ट्रिक, अपच तथा वाकवाकी लाग्ने समस्या निम्त्याउन सक्छ।
ताजा चियामा पाइने एन्टिअक्सिडेन्ट तत्वहरू शरीरका लागि लाभदायक मानिन्छन्। तर धेरै समयपछि ती तत्वहरूको प्रभाव घट्दै जान्छ, जसले चियाबाट प्राप्त हुने स्वास्थ्य लाभ कम गरिदिन्छ।
थर्मसलाई प्रत्येक प्रयोगपछि तातो पानी र सफा गर्ने पदार्थले राम्ररी धुनुपर्छ। भित्र दाग वा पत्र जम्न दिएमा ब्याक्टेरिया बढ्न सक्छ।
स्टेनलेस स्टिलबाट बनेका गुणस्तरीय थर्मसहरू सुरक्षित मानिन्छन्। कम गुणस्तरका प्लास्टिकयुक्त भाँडाले तातो पेय पदार्थको गुणस्तरमा असर गर्न सक्छन्।
दिनभरिका लागि धेरै चिया राख्नुको सट्टा आवश्यक परिमाणमा मात्र तयार गर्नु स्वास्थ्यका दृष्टिले उपयुक्त हुन्छ।
तातो चिया शरीरलाई स्फूर्ति दिने लोकप्रिय पेय पदार्थ भए पनि धेरै समयसम्म थर्मसमा राखिएको चिया सेवन गर्नु उपयुक्त हुँदैन। विशेषगरी दूध मिसिएको चिया ४ घण्टाभन्दा बढी राखेर पिउनु स्वास्थ्यका लागि जोखिमपूर्ण हुन सक्छ। त्यसैले ताजा चिया पिउने बानी बसाल्नु, थर्मस सफा राख्नु र समयमै सेवन गर्नु नै स्वास्थ्यकर विकल्प हो।
प्रतिक्रिया