काठमाडौँ । स्वस्थ शरीर, बलियो मांसपेशी र रोग प्रतिरोधात्मक क्षमता वृद्धि गर्न प्रोटिन अत्यन्त आवश्यक पोषक तत्व हो। नेपालीहरूका बीचमा सबैभन्दा बढी रुचाइने मासुमा कुखुरा र बङ्गुर (सुँगुर) अग्रस्थानमा पर्दछन्। तर यी दुईमध्ये कुन मासुमा बढी प्रोटिन पाइन्छ र स्वास्थ्यका लागि कुन उपयुक्त हुन्छ भन्ने विषय धेरैको चासोको विषय बनेको छ।

पोषणविद्हरूका अनुसार कुखुरा र बङ्गुर दुवै उच्च गुणस्तरका प्रोटिनयुक्त खाद्य पदार्थ हुन्। तर मासुको भाग, बोसोको मात्रा र पकाउने तरिकाअनुसार पोषण मूल्यमा केही फरक देखिन्छ।

प्रोटिनको मात्रा कति ?

प्रति १०० ग्राम पकाएको मासुको आधारमा तुलना गर्दा:

यस आधारमा हेर्दा कुखुराको छातीको मासुमा प्रोटिनको मात्रा केही बढी पाइन्छ। त्यसैले फिटनेसप्रेमी, खेलाडी तथा मांसपेशी विकास गर्न चाहने व्यक्तिहरूले प्रायः कुखुराको मासुलाई प्राथमिकता दिने गर्छन्।

बङ्गुरको मासुको विशेषता

बङ्गुरको कम बोसो भएको भागमा पनि पर्याप्त मात्रामा प्रोटिन पाइन्छ। साथै यसमा शरीरका लागि आवश्यक भिटामिन बी–१, बी–६, बी–१२, जिंक तथा आइरन प्रशस्त हुन्छ। यी तत्वहरूले शरीरमा ऊर्जा उत्पादन गर्न, स्नायु प्रणालीलाई स्वस्थ राख्न तथा रक्तअल्पता कम गर्न मद्दत पुर्‍याउँछन्।

कुखुराको मासु किन लोकप्रिय ?

विशेषगरी छाला हटाइएको कुखुराको छातीको मासु कम बोसो र उच्च प्रोटिनयुक्त हुने भएकाले तौल नियन्त्रण गर्न चाहने तथा मुटु रोगको जोखिम कम गर्न खोज्नेहरूका लागि उपयुक्त मानिन्छ। यसले कम क्यालोरीमा बढी प्रोटिन उपलब्ध गराउँछ।

स्वास्थ्य विज्ञहरूको सुझाव

विज्ञहरूका अनुसार—

• तौल घटाउने वा मांसपेशी बढाउने लक्ष्य भए कुखुराको छातीको मासु राम्रो विकल्प हो।
• शरीरमा आइरन र भिटामिन बी समूहको मात्रा बढाउन बङ्गुरको कम बोसो भएको भाग उपयोगी हुन्छ।
• मासु धेरै तेल, घिउ वा मसला प्रयोग गरेर पकाउनु भन्दा उमालेर, ग्रिल गरेर वा बेक गरेर खानु बढी स्वस्थकर हुन्छ।
• सन्तुलित भोजनसँगै तरकारी, फलफूल र प्रशस्त पानीको सेवन पनि आवश्यक हुन्छ।

निष्कर्ष

प्रोटिनको हिसाबले कुखुराको छातीको मासु केही अगाडि देखिए पनि बङ्गुरको कम बोसो भएको मासु पनि उत्तिकै पोषणयुक्त विकल्प हो। कुन मासु खाने भन्ने निर्णय व्यक्तिको स्वास्थ्य अवस्था, शारीरिक आवश्यकता र जीवनशैलीमा निर्भर हुन्छ। सन्तुलित मात्रामा सेवन गरेमा दुवै मासुले शरीरलाई आवश्यक प्रोटिन र अन्य महत्वपूर्ण पोषक तत्व प्रदान गर्न सक्छन्।