काठमाडौं । राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) ले आफूलाई वैकल्पिक शक्ति, सुशासन र जनउत्तरदायी राजनीतिको पक्षधर दलका रूपमा प्रस्तुत गर्दै आएको छ। तर पछिल्ला घटनाहरूले भने यस दाबीमाथि गम्भीर प्रश्न खडा गरेका छन्।

पार्टीका दुई सांसद अलग–अलग घटनामा विवादमा तानिएका छन्। एकातर्फ विद्यालय भ्रमणका क्रममा प्रोटोकलको विषय उठाउँदै प्रधानाध्यापकलाई सार्वजनिक रूपमा झपारिएको आरोप छ भने अर्कोतर्फ न्यायको माग गर्दै धर्नामा रहेका बेला प्रहरी प्रमुखलाई लक्षित गर्दै धम्कीपूर्ण अभिव्यक्ति दिइएको भिडियो सार्वजनिक भएपछि जनप्रतिनिधिको मर्यादा र जिम्मेवारीमाथि प्रश्न उठेको छ।

ओखलढुङ्गाबाट निर्वाचित सांसद विश्वराज पोखरेलले विद्यालय भ्रमणका क्रममा प्रधानाध्यापकले स्वागत नगरेको भन्दै असन्तुष्टि जनाएका थिए। उनको उक्त व्यवहारलाई व्यक्तिगत विषयभन्दा पनि राजनीतिक संस्कारसँग जोडेर हेरिएको छ।

जनप्रतिनिधिको भूमिका सेवा, नम्रता र उत्तरदायित्वमा आधारित हुनुपर्नेमा पद र ओहदाको धाक देखाउने शैली लोकतान्त्रिक मूल्यविपरीत भएको टिप्पणी भइरहेको छ। ‘प्रोटोकल’को नाममा देखिएको आक्रोशले रास्वपाले अघि सारेको ‘नयाँ राजनीति’को नारालाई कमजोर बनाएको विश्लेषण गरिएको छ।

अर्कोतर्फ सांसद खगेन्द्र सुनार सिन्धुलीमा प्रहरी हिरासतमा भएको एक युवाको मृत्यु प्रकरणमा न्याय माग्दै धर्नामा बसेका छन्। पीडितका लागि आवाज उठाउनु जनप्रतिनिधिको दायित्व भए पनि उनले प्रयोग गरेको भाषा भने विवादमा परेको छ।

धर्नाका क्रममा उनले प्रहरी प्रमुखलाई लक्षित गर्दै ‘कानुनले काम नगरे घिसारेर काठमाडौं लैजाने’ जस्ता अभिव्यक्ति दिएका थिए, जसले कानुनी शासन र संस्थागत मर्यादामाथि प्रश्न उठाएको छ।

न्यायका लागि आन्दोलन गर्नु लोकतन्त्रको आधार भए पनि धम्कीपूर्ण भाषा प्रयोग गर्दा आन्दोलनको नैतिक बल कमजोर हुने र विधिको शासनप्रति अविश्वास देखिने विश्लेषण गरिएको छ।

रास्वपाले चुनावी अभियानमा ‘कानुनी शासन’, ‘जवाफदेहिता’ र ‘सभ्य राजनीतिक संस्कार’को वकालत गरेको थियो। तर पछिल्ला घटनाहरूले ती प्रतिबद्धताहरू व्यवहारमा कत्तिको कार्यान्वयन भएका छन् भन्ने प्रश्न उठाएको छ।

यदि साँच्चै वैकल्पिक राजनीति स्थापित गर्ने हो भने शब्द र व्यवहार दुवैमा संयम, जिम्मेवारी र विधिप्रतिको सम्मान अनिवार्य हुने देखिन्छ। अन्यथा पुरानै राजनीतिक शैली दोहोरिएको आरोपबाट पार्टी उम्कन कठिन हुने विश्लेषण गरिएको छ।