काठमाडौं । २४ माघ २०८२ मा कोटेश्वर र १४ फागुन २०८२ मा महाराजगञ्ज शाखा पुनः सञ्चालनमा आएपछि भाटभटेनी सुपरमार्केट का अध्यक्ष मीनबहादुर गुरुङ का अभिव्यक्तिहरूले नयाँ सन्देश दिएका छन्। भदौ २३ र २४ गतेको हिंसात्मक घटनापछि खरानी बनेका संरचनाबाट पुनः उठ्ने उनको अठोटले धेरैलाई ‘फिनिक्स’ चराको रूपक सम्झाएको छ।

२१ शाखामा क्षति, १२ पूर्ण रूपमा ध्वस्त

भदौ २४ गते भएको आगजनी, तोडफोड र लुटपाटमा भाटभटेनीका २८ मध्ये २१ शाखामा क्षति पुगेको कम्पनीले जनाएको थियो। १२ वटा शाखा पूर्ण रूपमा नष्ट भए भने ९ वटामा तोडफोड र लुटपाट भयो। नक्साल, महाराजगञ्ज, बौद्ध, कोटेश्वर, बालुवाटारस्थित केन्द्रीय गोदाम, पोखरा, चितवन, हेटौंडा, बिर्तामोड, दमक, विराटनगर र धरानका स्टोरमा व्यापक क्षति पुगेको थियो।

दैनिक करिब ५ करोड रुपैयाँ बराबर कारोबार गर्ने १२ मुख्य शाखा ध्वस्त हुँदा पनि गुरुङले ‘एउटा पनि कर्मचारी नहटाउने’ घोषणा गरे। करिब १० हजार कर्मचारीमध्ये ५ हजारभन्दा बढी प्रभावित शाखामा कार्यरत थिए। संकटबीच श्रमिक नकटाउने निर्णयले उनलाई फरक ढंगले उभ्यायो।

‘स्वीट पेन’ र पुनर्निर्माणको संकल्प

घटनालाई उनले ‘स्वीट पेन’ भने। “भौतिक संरचना फेरि बनाउन सकिन्छ, तर मानवीय क्षति दुखद हो,” भन्ने उनको अभिव्यक्ति व्यापक रूपमा उद्धृत भयो। तीन महिनाभित्रै बालुवाटारको केन्द्रीय गोदाम सञ्चालनमा ल्याउँदै पुनर्निर्माण अभियान अघि बढाइयो।

महाराजगञ्ज शाखा पुनः खुलेको दिन उनले भने, “हामी नयाँ उत्साहका साथ फर्किएका छौं।” प्रवेशद्वारमा राखिएको सन्देश—“हे भगवान्, अब उप्रान्त मेरो देश नेपालमा यस्तो कहिल्यै नहोस्”—ले घटनाको पीडा र पुनर्निर्माणको आकांक्षा दुवै झल्काउँछ। चैत मसान्तसम्म बौद्ध शाखा र आगामी दशैंसम्म पोखरा, धरान, विराटनगरसहित बाँकी आउटलेट सञ्चालनमा ल्याउने लक्ष्य सार्वजनिक गरिएको छ।

राजनीतिक सन्दर्भ र विवाद

गुरुङको नाम पछिल्लो समय नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (एमाले) को पार्टी कार्यालय निर्माण सहयोगसँग जोडिएर विवादमा पनि आयो। उनले उक्त सहयोग ‘व्यक्तिगत निर्णय’ भएको स्पष्ट पारे पनि यसले बहस जन्मायो। “सबै पार्टी सुध्रिनुपर्छ, हामी सहयोग गर्छौं,” भन्ने उनको भनाइ चर्चित बन्यो।

राजनीतिक निकटता र व्यापारिक हितबीचको दूरीबारे विश्वभरका उदाहरण प्रस्तुत गरिँदै विश्लेषकहरूले सन्तुलनको आवश्यकता औंल्याएका छन्। उद्योगी र सत्ताबीचको सम्बन्धले दीर्घकालीन जोखिम निम्त्याउन सक्छ भन्ने तर्कहरू पनि उठिरहेका छन्।

भाष्य, ब्रान्ड र सार्वजनिक छवि

गुरुङले शिक्षा, स्वास्थ्य र समाजसेवामा गरेको सहयोगको चर्चा भइरहे पनि सार्वजनिक ‘न्यारेटिभ’ सधैं अनुकूल नदेखिएको टिप्पणी हुन्छ। संकटकालीन व्यवस्थापन र पुनर्निर्माणमा दृढता देखाए पनि सञ्चार रणनीतिमा थप सन्तुलन आवश्यक रहेको विश्लेषण छ।

अमेजनका संस्थापक Jeff Bezos को भनाइ—“तपाईं कोठामा नहुँदा मानिसहरूले तपाईंको बारेमा जे भन्छन्, त्यही नै तपाईंको ब्रान्ड हो”—यहाँ सान्दर्भिक ठानिन्छ। अर्थात्, आफ्ना कामको कथा अरूमार्फत विश्वसनीय ढंगले स्थापित गरिनु ब्रान्ड निर्माणको मुख्य आधार हो।

‘फिनिक्स’ यात्राको संकेत

खरानीबाट उठ्ने फिनिक्सको कथा जस्तै, गुरुङको पुनरागमनलाई धेरैले उद्यमशील साहसको प्रतीकका रूपमा लिएका छन्। अर्बौंको क्षति, सामाजिक बहस र राजनीतिक विवादबीच पनि व्यवसाय पुनः सञ्चालनमा ल्याउनु आफैंमा सन्देश हो।

अब प्रश्न यो छ—यो पुनर्जन्म केवल संरचनाको हो कि ‘नयाँ बुझाइ’ सहितको दीर्घकालीन यात्राको सुरुवात? यदि सन्तुलन, संयम र रणनीतिक सञ्चारलाई साथमा लिएर अघि बढे, ‘फिनिक्स’को रूपक केवल प्रतीकमा सीमित नरही स्थायी सफलताको कथा बन्न सक्छ।