काठमाडौं । पछिल्लो समय युवा पुस्तामा पेट फुल्ने, ग्यास्ट्रिक, एसिडिटी, कब्जियत तथा अन्य पाचनसम्बन्धी समस्याहरू तीव्र रूपमा बढ्दै गएको चिकित्सकहरूले बताएका छन्। आधुनिक जीवनशैली, जंक फूडको बढ्दो प्रयोग, शारीरिक निष्क्रियता तथा मानसिक तनावका कारण युवाहरूमा यस्ता समस्या सामान्य बन्दै गएका छन्।

विशेषज्ञहरूका अनुसार पेटसम्बन्धी धेरैजसो समस्याको जड दैनिक खानपान र जीवनशैलीसँग सम्बन्धित हुन्छ। बिहानको खाना नखाने, राति अबेरसम्म जाग्राम बस्ने, अत्यधिक चिल्लो, पिरो तथा प्रशोधित खाना खाने बानीले पाचन प्रणालीमा प्रत्यक्ष असर पुर्‍याउँछ।

जंक फूड र प्रशोधित खानाको असर

हालका युवाहरूमा पिज्जा, बर्गर, चाउचाउ, कोल्ड ड्रिंक्स तथा प्याकेटबन्द खाद्य पदार्थको प्रयोग बढ्दो छ। यस्ता खानेकुरामा फाइबरको मात्रा कम र बोसो तथा रासायनिक पदार्थको मात्रा बढी हुने भएकाले पाचन प्रक्रिया प्रभावित हुने चिकित्सकहरू बताउँछन्। परिणामस्वरूप पेट फुल्ने, ग्यास जम्ने र अम्लता बढ्ने समस्या देखा पर्छ।

फाइबरयुक्त खानाको कमी

फलफूल, हरियो सागसब्जी, गेडागुडी तथा सलादको प्रयोग घट्दै जाँदा युवाहरूमा कब्जियतको समस्या बढिरहेको छ। फाइबरले आन्द्राको गतिविधिलाई नियमित राख्न मद्दत गर्ने भएकाले यसको कमीले दिसा गर्न कठिन हुने, पेट भारी हुने तथा अपचको समस्या निम्त्याउँछ।

शारीरिक गतिविधिको अभाव

मोबाइल, कम्प्युटर तथा डिजिटल उपकरणको अत्यधिक प्रयोगका कारण युवाहरू लामो समयसम्म बसिरहने प्रवृत्तिमा छन्। पर्याप्त शारीरिक गतिविधि नहुँदा पाचन प्रणाली सुस्त बन्ने र पेटसम्बन्धी विभिन्न समस्या उत्पन्न हुने जोखिम बढ्छ।

तनाव र अनिद्राको प्रभाव

मानसिक तनाव, अध्ययन तथा कामको दबाब, सामाजिक सञ्जालमा अत्यधिक समय बिताउने बानी र पर्याप्त निद्राको कमीले पनि पाचन प्रणालीमा नकारात्मक असर पुर्‍याउँछ। चिकित्सकहरूका अनुसार मस्तिष्क र पाचन प्रणालीबीच प्रत्यक्ष सम्बन्ध हुने भएकाले तनावले ग्यास्ट्रिक तथा एसिडिटीको समस्या झनै बढाउन सक्छ।

पेट स्वस्थ राख्न अपनाउनुपर्ने उपाय

• दैनिक ३ देखि ४ लिटर पानी पिउने।
• हरियो सागसब्जी, फलफूल तथा फाइबरयुक्त खाना नियमित खाने।
• जंक फूड तथा अत्यधिक चिल्लो–पिरोयुक्त खाना कम गर्ने।
• कम्तीमा ३० मिनेट नियमित हिँड्ने वा व्यायाम गर्ने।
• समयमा खाना खाने र खाना खाएलगत्तै नसुत्ने।
• पर्याप्त निद्रा लिने तथा तनाव व्यवस्थापन गर्ने।

समस्या लामो समय रहे विशेषज्ञसँग परामर्श आवश्यक

चिकित्सकहरूका अनुसार पेट फुल्ने, एसिडिटी हुने वा कब्जियतको समस्या लामो समयसम्म दोहोरिरहेमा त्यसलाई सामान्य ठानेर बेवास्ता गर्नु हुँदैन। समयमै परीक्षण र उपचार नगरेमा ग्यास्ट्राइटिस, अल्सर, आन्द्रासम्बन्धी रोग तथा अन्य जटिल स्वास्थ्य समस्या निम्तिन सक्ने भएकाले विशेषज्ञ चिकित्सकसँग परामर्श लिनु आवश्यक छ।

स्वस्थ जीवनशैली, सन्तुलित खानपान र नियमित व्यायामले अधिकांश पाचनसम्बन्धी समस्याबाट बच्न सकिने चिकित्सकहरूको सुझाव छ।