काठमाडौं । यस साताको सम्भावित मौसमी अवस्था तथा विपद् जोखिमलाई ध्यानमा राख्दै सरकारले उच्च सतर्कता अपनाएको छ। कार्यवाहक प्रधानमन्त्री डा. स्वर्णिम वाग्लेले सम्भावित मौसमी जोखिम र त्यसबाट हुन सक्ने क्षति न्यूनीकरणका लागि सरकारले गरिरहेको पूर्वतयारीबारे उच्चस्तरीय जानकारी लिएका छन्।

बुधबार अर्थ मन्त्रालयमा राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरणका कार्यकारी प्रमुख डा. धर्मराज उप्रेती र जल तथा मौसम विज्ञान विभागकी महानिर्देशक डा. अर्चना श्रेष्ठलाई बोलाएर कार्यवाहक प्रधानमन्त्री वाग्लेले आगामी दिनको मौसमको अवस्था, सम्भावित जोखिम तथा सरकारी तयारीबारे जानकारी लिएका हुन्।

छलफलका क्रममा जल तथा मौसम विज्ञान विभागकी महानिर्देशक डा. अर्चना श्रेष्ठले बङ्गालको खाडीमा विकसित न्यूनचापीय प्रणाली तथा मनसुनी वायुको सक्रियताका कारण नेपालभर उच्च सतर्कता अपनाइएको जानकारी गराएकी थिइन्।

मौसम प्रणाली सक्रिय रहेकाले विशेषगरी सम्भावित भारी वर्षा, बाढी, पहिरो तथा अन्य मौसमी जोखिमप्रति सम्बन्धित निकायलाई सतर्क अवस्थामा राखिएको बताइएको छ। जल तथा मौसम विज्ञान विभागले पनि मौसम तथा जलविज्ञानसम्बन्धी सूचना र चेतावनीलाई निरन्तर अद्यावधिक गरिरहेको छ। विभागको वेबसाइटमा हाल मौसम तथा नदीसम्बन्धी चेतावनी प्रणालीसमेत सञ्चालनमा रहेको देखिन्छ।

२४ घण्टा सूचना डेस्क सञ्चालन

राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरणका कार्यकारी प्रमुख डा. धर्मराज उप्रेतीले सम्भावित विपद्को जोखिमलाई ध्यानमा राख्दै चौबिसै घण्टा सूचना डेस्क सञ्चालनमा ल्याइएको जानकारी दिएका छन्।

उनका अनुसार उच्च जोखिममा रहेका जिल्लाका जिल्ला प्रशासन कार्यालय तथा पर्यटन, यातायात, पूर्वाधारलगायत सम्बन्धित क्षेत्रसँग तीव्र समन्वय भइरहेको छ। सम्भावित जोखिमको अवस्थाअनुसार आवश्यक सूचना प्रवाह तथा समन्वयलाई प्रभावकारी बनाउने गरी प्राधिकरणले तयारी गरिरहेको बताइएको छ।

छलफलका क्रममा आगामी आइतबारदेखि मौसममा सुधार आउने अनुमानसमेत प्रस्तुत गरिएको थियो। तर मौसम प्रणालीको अवस्था परिवर्तन हुन सक्ने भएकाले सम्बन्धित निकाय र सर्वसाधारणलाई आधिकारिक मौसम तथा विपद् सूचना हेरेर आवश्यक सतर्कता अपनाउन आग्रह गरिएको छ।

जोखिमयुक्त क्षेत्रमा विशेष निगरानी

मौसमजन्य विपद्का कारण विगतमा बाढी, पहिरो, डुबान तथा यातायात अवरोधजस्ता समस्या देखिँदै आएका कारण सम्भावित जोखिमयुक्त क्षेत्रमा पूर्वसूचना, सूचना आदानप्रदान र सम्बन्धित निकायबीचको समन्वयलाई प्राथमिकतामा राखिएको छ।

सरकारी निकायहरूले मौसम पूर्वानुमान तथा विपद् चेतावनीलाई आधार बनाएर स्थानीय तह, जिल्ला प्रशासन कार्यालय, सुरक्षा निकाय तथा सम्बन्धित क्षेत्रसँग समन्वय गर्ने तयारी अघि बढाएका छन्।

यसैबीच जल तथा मौसम विज्ञान विभागले आफ्नो आधिकारिक प्रणालीमार्फत मौसम पूर्वानुमान, जलविज्ञानसम्बन्धी सूचना तथा चेतावनीहरू अद्यावधिक गर्दै आएको छ। विभागको आधिकारिक वेबसाइटमा हाल मौसम तथा जलविज्ञानसम्बन्धी चेतावनी प्रणाली सञ्चालनमा रहेको छ।

सम्भावित जोखिमका बेला सर्वसाधारणले अफवाह वा अपुष्ट सूचनाभन्दा आधिकारिक निकायबाट जारी सूचना तथा चेतावनीलाई आधार बनाउनुपर्ने देखिन्छ। विशेषगरी नदी तथा खोला आसपास, पहिरोको जोखिम भएका क्षेत्र र जोखिमयुक्त सडक तथा यातायात मार्गमा आवश्यक सावधानी अपनाउनुपर्ने अवस्था रहेको छ।

सरकारले सम्भावित विपद् जोखिम न्यूनीकरणका लागि पूर्वतयारी, सूचना प्रवाह र अन्तरनिकाय समन्वयलाई तीव्र बनाएको जनाएको छ। मौसमको अवस्था सामान्य नभएसम्म सतर्कता कायम राख्दै आवश्यक परे तत्काल उद्धार तथा राहतका लागि सम्बन्धित निकायलाई तयारी अवस्थामा राख्ने व्यवस्था गरिएको छ।

जल तथा मौसम विज्ञान विभागले चरम मौसम तथा बाढीसम्बन्धी सूचनाका लागि टोल–फ्री नम्बर ११५५ समेत उपलब्ध गराएको छ।