नेपालको पछिल्लो राजनीतिक परिदृश्य असाधारण परिवर्तनको संकेत गरिरहेको छ। प्रतिनिधिसभा निर्वाचनपछि देखिएको जनमतले पुराना दलप्रति असन्तुष्टि र नयाँ विकल्पप्रति जनताको अपेक्षा स्पष्ट देखाएको छ। यस अवस्थालाई पत्रकार मुकुन्द ढुंगाना ले लोकतन्त्रको “नयाँ मोड”का रूपमा व्याख्या गरेका छन्।

ढुंगानाका अनुसार चुनावी नतिजा केवल दलहरूको जीत–हारको कथा मात्र होइन, यो जनताको मनोविज्ञान र राजनीतिक संस्कृतिमा आएको परिवर्तनको संकेत हो। वर्षौंदेखि सत्तामा घुमिरहने पुराना राजनीतिक दलहरूले जनताको विश्वास गुमाउँदै गएको र यही कारणले नयाँ शक्ति तथा नयाँ नेतृत्वले अवसर पाएको उनको विश्लेषण छ।

उनले विशेषगरी युवापुस्ताको भूमिकालाई महत्वपूर्ण मान्छन्। सामाजिक सञ्जाल, नागरिक चेतना र राजनीतिक उत्तरदायित्वबारे बढ्दो बहसका कारण युवाहरू अब केवल मतदाता मात्र होइन, परिवर्तनका सक्रिय मागकर्ता बनेका छन्। यसले नेपालको लोकतन्त्रलाई नयाँ ऊर्जा दिएको ढुंगानाको तर्क छ।

तर परिवर्तनको यो लहरसँगै चुनौतीहरू पनि उत्तिकै गम्भीर छन्। नयाँ राजनीतिक शक्तिले जनताले दिएको भरोसालाई व्यवहारमा रूपान्तरण गर्न नसके विश्वासको संकट अझ गहिरो हुनसक्ने चेतावनी ढुंगानाले दिएका छन्। उनका अनुसार राजनीतिक स्थिरता, सुशासन र आर्थिक सुधार बिना कुनै पनि परिवर्तन दीर्घकालीन बन्न सक्दैन।

नेपालको संविधान, संघीय संरचना र संस्थागत प्रणालीलाई सुदृढ बनाउँदै जनअपेक्षाअनुसार काम गर्नु अहिलेको सबैभन्दा ठूलो जिम्मेवारी हो। सत्ता प्राप्त गर्नु मात्र पर्याप्त हुँदैन; पारदर्शिता, उत्तरदायित्व र परिणाममुखी शासन नै लोकतन्त्रको वास्तविक परीक्षा हो।

अन्ततः, नेपाल अहिले इतिहासको संवेदनशील मोडमा उभिएको छ। जनताले दिएको नयाँ अवसरलाई राजनीतिक नेतृत्वले सकारात्मक परिवर्तनको आधार बनाउन सके देशको भविष्य उज्यालो बन्न सक्छ। तर यदि यो अवसर पनि विगतका गल्तीहरूमै अल्झियो भने लोकतन्त्रप्रतिको विश्वास कमजोर बन्ने जोखिम रहन्छ।

यसैले अहिलेको आवश्यकता सत्ता प्रतिस्पर्धा होइन, राष्ट्रहितलाई केन्द्रमा राखेर जिम्मेवार नेतृत्व प्रदर्शन गर्नु हो। यही बाटोले मात्र जनताको भरोसा र लोकतन्त्रको प्रतिष्ठा जोगाउन सक्छ।

(पत्रकार मुकुन्द ढुंगाना को विचारमा आधारित)