काठमाडौं । बुढानीलकण्ठ नगरपालिका वडा नं. १२ को आयोजनामा “सामुदायिक विद्यालयसँग जनप्रतिनिधि कार्यक्रम” श्री बालकुमारी माध्यमिक विद्यालयमा भव्य तथा प्रभावकारी रूपमा सम्पन्न भएको छ। शुभम् मल्टिमिडियाको सहजीकरणमा सम्पन्न कार्यक्रममा विद्यार्थी, शिक्षक, अभिभावक, विद्यालय व्यवस्थापन समिति, पत्रकार, स्थानीय समाजसेवी तथा जनप्रतिनिधिहरूको उल्लेखनीय सहभागिता रहेको थियो। कार्यक्रममा करिब १३५  जनाको उपस्थिति रहेको आयोजकले जनाएको छ।

सामुदायिक विद्यालयको शैक्षिक अवस्था, भौतिक पूर्वाधार, विद्यार्थीको सिकाइ स्तर, अभिभावकका गुनासा तथा विद्यालय सुधारका उपायबारे खुला छलफल, प्रश्नोत्तर र अन्तरक्रिया गरिएको थियो। कार्यक्रममा सहभागीहरूले विद्यालयमा देखिएका समस्या खुलेर राखेका थिए भने जनप्रतिनिधिहरूले समाधानका लागि प्रतिबद्धता जनाएका थिए।

“विद्यालय सुधारका लागि सबै पक्षबीच सहकार्य आवश्यक” — वडा अध्यक्ष शम्भु भट्टराई

कार्यक्रमका प्रमुख अतिथि तथा वडा अध्यक्ष शम्भु भट्टराईले सामुदायिक विद्यालयको शैक्षिक गुणस्तर सुधार गर्न सबै पक्षबीच सहकार्य आवश्यक रहेको बताउनुभयो। उहाँले विद्यार्थी, शिक्षक तथा अभिभावकहरूले उठाएका समस्यालाई गम्भीर रूपमा लिएको उल्लेख गर्दै वडा कार्यालय समाधानका लागि प्रतिबद्ध रहेको स्पष्ट पार्नुभयो।

उहाँले भन्नुभयो,

“सामुदायिक विद्यालयलाई गुणस्तरीय, व्यवस्थित र प्रतिस्पर्धी बनाउन अभिभावक, शिक्षक, विद्यार्थी, विद्यालय व्यवस्थापन समिति तथा जनप्रतिनिधिबीच समन्वय अत्यन्त आवश्यक छ। विद्यार्थीको भविष्य निर्माणमा विद्यालय मात्र होइन, परिवार र समुदायको भूमिका पनि उत्तिकै महत्वपूर्ण हुन्छ।”

पत्रकारहरूले विद्यालयको शौचालय अभाव, साँघुरा कक्षाकोठा, खेल मैदानको कमी र पार्किङ व्यवस्थापनबारे प्रश्न उठाएका थिए। पत्रकारको प्रश्नमा वडा अध्यक्ष भट्टराईले भन्नुभयो,

“विद्यालयका आधारभूत समस्यालाई हामीले गम्भीर रूपमा लिएका छौँ। शौचालय व्यवस्थापन, कक्षाकोठा विस्तार तथा खेलकुद पूर्वाधार विकासलाई प्राथमिकतामा राखेर आवश्यक योजना अघि बढाइनेछ। विद्यार्थीले राम्रो वातावरणमा पढ्न पाउनुपर्छ भन्ने हाम्रो स्पष्ट धारणा हो।”

उहाँले विद्यालय भवन विस्तार, खेलकुद सामग्री व्यवस्थापन, स्काउट कार्यक्रम सञ्चालन तथा अतिरिक्त क्रियाकलापलाई व्यवस्थित रूपमा अगाडि बढाइने पनि बताउनुभयो।

शिक्षक–शिक्षिकाको सेवा सुविधाबारे पनि उठ्यो प्रश्न

पत्रकारहरूले शिक्षक–शिक्षिकाको सेवा सुविधा र पारिश्रमिकसम्बन्धी विषयमा समेत प्रश्न गरेका थिए। त्यसको जवाफ दिँदै वडा अध्यक्ष भट्टराईले भन्नुभयो,

“शिक्षक–शिक्षिका विद्यालयको मेरुदण्ड हुनुहुन्छ। उहाँहरूको समस्या समाधान नगरी गुणस्तरीय शिक्षा सम्भव हुँदैन। वडा कार्यालय आवश्यक समन्वय र पहल गर्न तयार छ।”

“हामीलाई स्काउट र खेलकुद गतिविधि चाहिन्छ” — विद्यार्थी

कार्यक्रममा विद्यार्थीहरूले खेलकुद, स्काउट तथा अतिरिक्त क्रियाकलाप नियमित हुनुपर्ने माग राखेका थिए।

एक विद्यार्थीले प्रश्न गर्दै भने,

“हामीलाई पढाइसँगै खेलकुद र स्काउट गतिविधिमा पनि सहभागी हुन मन छ। विद्यालयमा यस्ता कार्यक्रम किन नियमित हुँदैनन् ?”

यस प्रश्नको जवाफमा वडा अध्यक्ष भट्टराईले भन्नुभयो,

“विद्यार्थीलाई केवल किताबको ज्ञान मात्र पर्याप्त हुँदैन। नेतृत्व विकास, अनुशासन र व्यवहारिक सीप विकासका लागि स्काउट, खेलकुद तथा अतिरिक्त क्रियाकलापलाई थप प्रभावकारी रूपमा सञ्चालन गरिनेछ।”

“समस्या लुकाएर होइन, समाधान खोज्नुपर्छ” — शान्ता ढकाल पुडासैनी

कार्यक्रममा वडा सदस्य शान्ता ढकाल पुडासैनीले विद्यालयका समस्या लुकाएर नभई खुला रूपमा छलफल गरेर समाधान खोज्नुपर्ने बताउनुभयो। उहाँले विद्यार्थीहरूले सुरक्षित, स्वच्छ र सकारात्मक वातावरणमा अध्ययन गर्न पाउनु उनीहरूको आधारभूत अधिकार भएको उल्लेख गर्नुभयो।

उहाँले भन्नुभयो,

“विद्यालयमा रहेका समस्या लुकाएर होइन, खुला रूपमा छलफल गरेर समाधान खोज्नुपर्छ। अभिभावक, शिक्षक र जनप्रतिनिधि सबै मिलेर विद्यालय सुधारमा लाग्न आवश्यक छ।”

“सामुदायिक विद्यालयलाई आलोचना मात्र होइन, सहयोग पनि चाहिन्छ” — मुकुन्द ढुंगाना

पत्रकारहरूले सामुदायिक विद्यालयप्रति अभिभावकको विश्वास घट्दै गएको विषय उठाएका थिए। त्यसबारे सहजीकरणकर्ता तथा शुभम् मल्टिमिडियाका मुकुन्द ढुंगानाले सामुदायिक विद्यालयलाई केवल आलोचना गर्ने प्रवृत्ति गलत भएको बताउनुभयो।

उहाँले भन्नुभयो,

“सामुदायिक विद्यालयलाई आलोचना मात्र गर्ने होइन, सुधारका लागि सबै पक्ष एकजुट हुनुपर्छ। स्थानीय सरकार, विद्यालय प्रशासन, शिक्षक, अभिभावक र समुदाय मिलेर काम गरे सामुदायिक विद्यालयलाई नमूना विद्यालय बनाउन सकिन्छ।”

उहाँले विद्यालयका समस्या केवल विद्यालयको मात्र विषय नभई सम्पूर्ण समुदायको साझा जिम्मेवारी भएको उल्लेख गर्दै वडा कार्यालय, विद्यालय प्रशासन र समुदायबीच निरन्तर सहकार्य आवश्यक रहेको बताउनुभयो।

अभिभावक र शिक्षकहरूको गुनासो

कार्यक्रममा अभिभावकहरूले पर्याप्त शौचालय अभाव, साँघुरा कक्षाकोठा, खेलकुद गतिविधि कमी, पार्किङ समस्या तथा अतिरिक्त क्रियाकलाप अभावबारे गुनासा राखेका थिए।

एक अभिभावकले प्रश्न गर्दै भन्नुभयो,

“विद्यार्थी संख्या बढिरहेको छ तर कक्षाकोठा पर्याप्त छैनन्। यसतर्फ वडा कार्यालयको योजना के छ ?”

त्यसको जवाफमा वडा अध्यक्ष भट्टराईले विद्यालयको भौतिक पूर्वाधार सुधारलाई प्राथमिकतामा राखेर आवश्यक पहल गरिने बताउनुभयो।

शिक्षकहरूले पनि प्रविधिमैत्री शिक्षण, पर्याप्त कक्षाकोठा, शिक्षण सामग्री तथा शिक्षक सेवा सुविधामा सुधार आवश्यक रहेको धारणा राखेका थिए।

१३५  जनाको सहभागितामा सम्पन्न कार्यक्रम

कार्यक्रममा सहभागीहरूले विद्यालय सुधारका लागि यस्ता प्रत्यक्ष संवादमूलक कार्यक्रम निरन्तर हुनुपर्ने सुझाव दिएका थिए। कार्यक्रमको अन्त्यमा वडा सदस्य शान्ता ढकाल पुडासैनीले कार्यक्रम अत्यन्त उपलब्धिमूलक, प्रभावकारी तथा परिणाममुखी भएको बताउँदै सामुदायिक विद्यालय सुधारका लागि सबै पक्ष एकजुट भएर अघि बढ्नुपर्ने आवश्यकता औँल्याउनुभयो।

उहाँले भन्नुभयो,

“विद्यालय केवल पढाइ हुने ठाउँ मात्र होइन, भविष्य निर्माण गर्ने थलो हो। त्यसैले यहाँ अध्ययन गर्ने प्रत्येक विद्यार्थीले राम्रो वातावरण, आवश्यक सुविधा र गुणस्तरीय शिक्षा पाउनुपर्छ।”

कार्यक्रममा उठेका शौचालय अभाव, खेल मैदान, कक्षाकोठा विस्तार, स्काउट सञ्चालन, खेलकुद गतिविधि तथा शिक्षक–शिक्षिकाका समस्यालाई वडा कार्यालयले प्राथमिकताका साथ सम्बोधन गर्ने प्रतिबद्धता व्यक्त गरिएको थियो।

आयोजकका अनुसार “सामुदायिक विद्यालयसँग जनप्रतिनिधि कार्यक्रम” ले विद्यालय, अभिभावक, समुदाय र स्थानीय सरकारबीच सम्बन्ध अझ सुदृढ बनाउनुका साथै सामुदायिक विद्यालयप्रति विश्वास अभिवृद्धि गर्न महत्वपूर्ण योगदान पुर्‍याउने अपेक्षा गरिएको छ।