rastriyakhabar
काठमाडौँ । तितो स्वादका कारण धेरै मानिसले करेला खान रुचाउँदैनन्। तर स्वास्थ्यका दृष्टिकोणले हेर्ने हो भने करेला अत्यन्तै गुणकारी तरकारी हो। विशेषगरी मधुमेह (डायबिटिज) का बिरामीहरूका लागि करेला प्राकृतिक औषधिजस्तै मानिन्छ। यसमा पाइने विभिन्न सक्रिय तत्वहरूले रगतमा चिनीको मात्रा नियन्त्रण गर्न महत्वपूर्ण भूमिका खेल्ने चिकित्सक तथा अनुसन्धानकर्ताहरू बताउँछन्।
करेलामा रहेका पोषक तत्वहरूले शरीरका कोषहरूलाई सक्रिय बनाउने काम गर्छन्। यसले गर्दा रगतमा रहेको ग्लुकोज शरीरका मांसपेशी, कलेजो तथा बोसोमा सजिलै उपयोग हुन मद्दत पुग्छ। जब ग्लुकोज सही रूपमा खपत हुन्छ, रगतमा चिनीको मात्रा स्वतः नियन्त्रणमा आउन थाल्छ।
यसका साथै करेलामा ‘लेक्टिन’ (Lectin) नामक तत्व पाइन्छ, जसले भोक नियन्त्रण गर्न मद्दत गर्छ। कम भोक लाग्ने भएकाले अत्यधिक खानाबाट जोगिन सकिन्छ र तौल नियन्त्रणमा रहन्छ। तौल नियन्त्रण हुनु टाइप–२ मधुमेहका बिरामीका लागि निकै महत्वपूर्ण मानिन्छ।
वैज्ञानिक अध्ययनहरूका अनुसार करेलामा मुख्य रूपमा तीनवटा सक्रिय तत्व पाइन्छन्, जसले मधुमेह नियन्त्रणमा सहयोग पुर्याउँछन्–
यसले रगतमा ग्लुकोजको मात्रा घटाउन प्रत्यक्ष मद्दत गर्छ।
यसमा एन्टि–हाइपरग्लाइसेमिक गुण पाइन्छ, जसले ब्लड सुगर नियन्त्रणमा सहयोग गर्छ।
यसलाई ‘प्लान्ट इन्सुलिन’ पनि भनिन्छ। यसको संरचना मानव शरीरको इन्सुलिनसँग मिल्दोजुल्दो हुने भएकाले प्राकृतिक रूपमा सुगर नियन्त्रण गर्न मद्दत गर्छ।
स्वास्थ्य विज्ञहरूका अनुसार मधुमेहका बिरामीले करेला विभिन्न तरिकाले सेवन गर्न सक्छन्।
बिहान खाली पेटमा आधा कप करेलाको ताजा जुस पिउनु प्रभावकारी मानिन्छ। जुस बनाउँदा यसको बोक्रा र बियाँ पनि प्रयोग गर्नु राम्रो हुन्छ। स्वादका लागि थोरै कागती वा कालो नुन मिसाउन सकिन्छ।
कम तेल र मसला प्रयोग गरेर पकाएको करेलाको तरकारी स्वास्थ्यका लागि लाभदायक हुन्छ। धेरै तेलमा तार्दा भने यसको पोषक तत्व कम हुन सक्छ।
सुकाएर बनाइएको करेलाको धुलो मनतातो पानीसँग सेवन गर्दा पनि ब्लड सुगर नियन्त्रणमा सहयोग पुग्ने विश्वास गरिन्छ।
करेला स्वास्थ्यका लागि लाभदायक भए पनि अत्यधिक सेवन गर्नु उचित हुँदैन। विशेषगरी पहिले नै मधुमेहको औषधि वा इन्सुलिन प्रयोग गरिरहेका व्यक्तिले धेरै मात्रामा करेलाको जुस सेवन गर्दा रगतमा चिनीको मात्रा अत्यधिक घट्न (Hypoglycemia) सक्छ।
त्यसैले नियमित रूपमा करेला सेवन सुरु गर्नु अघि चिकित्सक वा स्वास्थ्य विज्ञको सल्लाह लिनु उपयुक्त हुन्छ।
प्रतिक्रिया